Biowitloofteler Simon: “Ik vind de bioversie rijker van smaak”

Witloof is een lekkere, gezonde en veelzijdige groente die je het hele jaar kunt kopen – ook in bio! We namen een kijkje bij biowitloofteler Ardolof in West-Vlaanderen. Teler Simon Deceuninck vindt het bijzonder dat de biowitloofwortel alle energie in huis heeft om zonder extra voeding te groeien. 

Voor Simon Deceuninck (32) lag niet meteen een carrière als bioboer in het verschiet: hij had een sterke technische interesse vanuit zijn opleiding als elektricien en automatisatie: “In mijn jeugd had ik nooit veel interesse in het bedrijf. Maar toen er ‘s een belangrijke machine sneuvelde, heb ik hem toch kunnen repareren (glimlacht). Van het een kwam het ander, en rond mijn 21e ben ik voor Ardolof gaan werken.” 

Vraag van de veiling

Zijn vader, Geert Deceuninck, teelde al jaar en dag gangbaar witloof in hydrocultuur. Maar in 2020 kwam er een vraag van de retail: veiling Reo zocht een nieuwe, lokale teler van biowitloof -- vroeger kwam de meeste bio immers uit Nederland. “Mijn vader volgde de biowitloofteelt al tien jaar. In het coronajaar besloten we ervoor te gaan.”

Simon: “Omdat we voor het biowitloof voor hydrocultuur kozen, konden we er snel mee beginnen (er was geen verplichte omschakelingstijd zoals bij grond die bio wordt). We hebben hier alle schuren leeg gemaakt en grondig gekuist, en zijn gestart. Het was een succesvolle start, hoewel het jaar nadien wat minder was. Maar je blijft doorgaan en intussen is de omzet lichtjes gegroeid.”  

Hoe groeit biowitloof? 

Witloof is uitermate populair in België, en ook het aandeel biowitloof groeit. Wat maakt witloof nu juist biologisch? Simon Deceuninck legt het graag uit: "Je weet ongetwijfeld dat witloof in het donker groeit uit cichoreiwortels. Duisternis, warmte en water zijn daarbij belangrijk. Wij vertrekken van biologisch geteelde wortels. Die worden in juni gezaaid en in oktober geoogst. Op het veld krijgen de wortels grote, groene bladeren, die compleet niet op witloof lijken en redelijk bitter smaken.” 

“Omdat we zelf onvoldoende grond hebben om ze te telen, kopen we de wortels aan bij biotelers in de buurt of in Nederland. Zij graven de witloofwortels op, halen het loof eraf, en brengen ze in grote kisten naar ons. Vervolgens sorteren we alle wortels op grootte en dikte. Hoe meer je dat gelijk krijgt, hoe beter voor de witloofteelt.” 

“Bij ons krijgen de wortels sowieso minimum een maand rust. Daarna worden ze heel licht ingevroren zodat we ze goed kunnen bewaren -- we telen immers het jaar rond witloof!”

Intafelen

“In bio moet je alles z’n tijd geven,” zegt Simon. Dus pas na de rustmaand mag het witloof beginnen groeien, dit is de ‘forcerie’. Volgens de biowetgeving mag dit op drie manieren: in de volle grond (wat voor de meeste bioteelten de grondregel is), op substraat, of in zuiver water (hydrocultuur). 

Hoe doen ze het bij Ardolof? “Op substraat hebben we ooit geprobeerd, maar dat vergt best veel werk: je moet dat aanbrengen, en het substraat na de teelt telkens weer weghalen. Bij het telen in volle grond telen is het intafelen en oogsten ook best atrbeidsintensief. Uiteindelijk hebben we gekozen voor hydrocultuur, omdat het redelijk efficiënt is en omdat we er al ervaring mee hadden met de teelt van gangbaar witloof.” 

“Iedere week laten we een deel van de wortels bij 4°C ‘wakker’ worden. Bij grondteelt worden de wortels dicht tegen elkaar ingetafeld op een stuk grond en met stro en doeken bedekt. Bij hydrocultuur zetten we de wortels na twee weken in ‘trekbakken’, dat noemen we ook intafelen. Die bakken worden op hoge rekken in een donkere loods van ca. 16°C geplaatst.” 

De wortels krijgen alleen maar vers water zonder voedings- of meststoffen, dat via de bovenste bakken aankomt en zijn weg naar beneden doorheen de bakken volgt. De wortels staan dus met hun voeten in het water. De stroming van het water is belangrijk omdat dat zuurstof geeft; in stilstaand water komen er bacteriën.

Volle wortels

De kroppen moeten echt in het donker groeien, anders blijven ze niet wit. Simon voegt toe: “Biologisch witloof groeit puur en alleen op de voedingsstoffen die al in de wortel zitten, dat is wel bijzonder. Dat is mogelijk omdat de biogrond waarin de wortels geteeld worden enorm rijk is aan voedingsstoffen.”

Hydroteelt lijkt misschien eenvoudig, maar toch duiken er soms ziektes op. Simon: “Je mag daartegen echt niets gebruiken in bio. De wortels in de trekbakken raken elkaar niet maar staan op afstand van elkaar, zo kunnen ze elkaar niet ziek maken. Ziektes duiken meestal pas in de laatste twee weken op, dus dat moet je van nabij opvolgen en waar nodig slechte wortels weghalen. In bio is er dus veel handwerk aan.” 

Inpakken 

Als het witloof klaar is, wordt elke wortel manueel in de snijmachine gelegd om het loof eraf te snijden - de wortels kunnen nog dienen als veevoeder. De witloofkroppen worden bij Ardolof zelf gesorteerd en schoongemaakt en gaan vervolgens naar de inpakafdeling. De zakjes worden enkel geseald, er wordt geen gas toegevoegd. “Witloof is een erg delicaat product, dus we verpakken het witloof in plastic zakjes -- maar dat plastic is wel recycleerbaar.” 

Hoe bewaar je witloof het beste? Simon heeft een goeie tip: “In de koelkast, liefst verpakt, in de groentebak. Zo kan je het een maand bewaren!” 

Eerlijke prijs, eerlijke smaak

Simon Deceuninck is meer dan tevreden over zijn biowitloof: “Ik was aan vernieuwing toe toen we met biowitloof begonnen. Bio staat ook voor een eerlijke prijs voor de teler, dat speelde zeker mee bij de beslissing. Het enige wat we hebben onderschat, is dat de biomarkt nog klein is, die moet echt nog groeien. Het belangrijkste is dus dat de mensen meer bio kopen!”

Proeft hij zelf het verschil tussen bio en niet-bio witloof? “Ja, door de bioteelt van de wortels bevat de biowitloofplant alle energie zelf, hij krijgt geen extra voeding. En omdat alle kracht echt uit de wortel zelf komt, geeft dat iets extra's. Ik vind de bioversie rijker van smaak, en minder waterig misschien. Ook fijnproevers zijn fan!” 

o § o § o

Week van het witloof 

Van 1 tot 7 februari 2025 is het weer de Week van het Witloof, waarin witloof van bij ons in de kijker wordt gezet. Met het kraakverse, Belgische biowitloof kan je alle kanten op. Probeer zeker één van de heerlijke recepten in het gratis receptenboekje van de Week van het Witloof! Met biowitloof!