Hoe gebeurt de controle van de biogroenteteelt?

Bioproducenten krijgen jaarlijks bezoek van een controleur van een erkend controleagentschap. Die controleert grondig het bedrijf, van zaden en plantgoed tot koelruimtes en gewasbeschermingsmiddelen. Hoe verloopt zo’n controle? Ga mee op pad met de controleur bij een biologische groenteteler.

Bioboeren Bert en Wivine Dhaene-Stragier zijn trots op hun gemengde biobedrijf in Staden, met 40 hectare groenteteelt en akkerbouw, en daarnaast vleesvarkens. Sinds 2018 zijn ze volledig omgeschakeld naar biolandbouw. Dat betekent dat ze bovenop de normale landbouwcontrole ook jaarlijks een biocontroleur over de vloer krijgen. Dit jaar was dat Kevin De Ceuleners van de controle- en certificatieorganisatie TÜV NORD Integra.

Loop mee met de biocontroleur bij zijn controle van de groenteteelten: 

Wat moet er gecontroleerd worden? 

Groenteteelt, dat gaat over zaaigoed, plantgoed, de bodem vruchtbaar houden, het gewas bemesten en beschermen tegen plagen en ziektes, en uiteindelijk oogsten. De biocontroleur controleert al deze aspecten. Biocontroleur Kevin De Ceuleners vertelt: “Ik bekijk de percelen samen met de teler en vraag hem/haar wat er gezaaid en uitgeplant is, en welke bemesting en welke gewasbescherming er is gebruikt". 

"Daarnaast kijken we of er nog zaadgoed aanwezig is, en of alle gebruikte gewasbeschermingsproducten toegelaten zijn. Tot slot is er het administratieve luik: we kijken de boekhouding na, de aankopen en de verkopen moeten traceerbaar en in balans zijn”.

Hij voegt toe: “Naast de vaste jaarlijkse controle is het mogelijk dat de bioboer onaangekondigde steekproefcontroles krijgt. Daarbij wordt meestal een bepaald aspect gecontroleerd, een specifieke teelt of iets administratiefs”.

Vraagt het voor de bioboer eigenlijk veel werk om een controlebezoek voor te bereiden, of ligt alles sowieso klaar? Bioboer Bert Dhaene: “Het meeste ligt wel klaar, soms moeten we last minute nog wat perceelsfiches invullen”.

“Dankzij onze controles weet de consument dat de biovoeding die hij koopt 100% biologisch is.” - Kevin De Ceuleners

Hoe gaat de controleur concreet te werk?

“In de biologische groenteteelt is het belangrijk om de herkomst van het plantgoed of zaadgoed te controleren, dat doen we door de zakken met zaden en de bakken met plantgoed te checken. Op het veld zelf controleren we welke bemesting en welke gewasbescherming er is toegepast. Concreet doen we dat door staalnames van de groenten te nemen.”

Voor de staalname trekt De Ceuleners handschoenen aan, en in het veld zoekt hij een geschikte plant. Die trekt hij uit de grond en steekt hij in een afsluitbare plastic zak. De volledige plant zal later in een labo worden onderzocht.

En hoe verloopt de administratieve controle? “We kijken de registraties na in de administratie, bijvoorbeeld zaaidatum, plantdatum, oogstdatum, oogsthoeveelheden, aanvoer van mest, enz. Dan checken we ook de aankoop- en verkoopfacturen, die moeten idealiter overeenkomen. Dus als een boer x-aantal venkelplanten aankoopt om in te planten, moet er ook een verkoopfactuur zijn die bewijst dat de hoeveelheid verkochte venkel overeenkomt met het aantal aangekochte venkelplanten”. 

Waarom is deze controle nodig? 

De jaarlijkse biocontrole is een belangrijk moment voor alle biologische bedrijven. De Ceuleners licht toe: “De controle die wij uitvoeren checkt of de bioteler alle regels van de Europese biowetgeving volgt. Het zorgt voor een bevestiging van de kwaliteit van de producten. Is de controle helemaal in orde, dan kan de bioboer gewoon verder telen en blijft zijn biocertificaat geldig. Dankzij onze controles krijgen de producten het biolabel op het etiket of op de kistkaart, en zo weet de consument dat de biovoeding die hij koopt 100% biologisch is”.

En hoe staat Bert Dhaene zelf tegenover de biocontrole? Is de strenge biocontrole een goede zaak, of mag het misschien wat soepeler? Dhaene staat volledig achter de controle: “Alles moét juist streng gecontroleerd worden, enerzijds om de consumenten gerust te stellen, anderzijds om telers niet in de verleiding te brengen de grenzen op te zoeken”.

Wat als er een probleem opduikt? 

Komt De Ceuleners soms problemen tegen? “Als we tijdens de controle iets tegenkomen dat de regels van de biowetgeving niet respecteert, dan noemen wij dat een ‘non-conformiteit’ of een afwijking. Bij een lichte afwijking, bijvoorbeeld bij een administratieve fout, kan er een opmerking komen: dan vragen we de teler om het op een andere manier aan te pakken. Bij een serieus probleem kan er mogelijk een zware sanctie volgen. In het meest ernstige geval resulteert het in de intrekking van het biocertificaat, waardoor de teler zijn producten niet meer als bioproducten op de markt kan aanbieden”. 

Is het een fijne job?  

Wat vind deze biocontroleur bijzonder aan zijn job? Kevin De Ceuleners glimlacht: “Ik vind mijn job heel gevarieerd en uitdagend: je hebt het buitenwerk waar je de teelten controleert, en dan is er ook het administratieve luik, het papierwerk. Je ontmoet telkens interessante mensen: bioboeren zijn gepassioneerde en gedreven mensen die op een alternatieve manier aan landbouw doen. En dat maakt de job voor mij heel boeiend!”.

o § o § o

Meer weten?

Alle info over de Europese biowetgeving vind je in het menu Bio en de wet.

Of lees dit artikel: De Europese biowetgeving verzekert de betrouwbaarheid van biologische producten