Biolandbouw en water: een duurzaam evenwicht

Welke rol speelt water in de biolandbouw? Water is uiteraard enorm belangrijk voor gewassen in de landbouw. Omgekeerd speelt biologische landbouw ook een cruciale rol in het behoud en de kwaliteit van water. Wat zijn de voordelen van biolandbouw voor water? We duiken erin! 

Belang van water voor biolandbouw

Water is uiteraard essentieel in de biolandbouw, in de eerste plaats levert het voeding voor de gewassen. Maar water houdt ook de bodemgezondheid mee op peil, het zorgt voor de verdeling van voedingsstoffen in de bodem en verbetert de bodemstructuur. De bodemgezondheid is extra belangrijk in biolandbouw, want alle teelten vertrekken van een levende en vruchtbare bodem. 

Boeren over de hele wereld zien tijden van droogte met schrik tegemoet. Bioboeren letten er dan ook op om water efficiënt te gebruiken en verspilling zo veel mogelijk te vermijden.  

Voordelen van biolandbouw voor water

Biologische landbouw speelt een cruciale rol om de watervoorraad in stand te houden en verstandig te gebruiken, en dat levert alleen maar voordelen op. 

Op welke manieren zorgt biolandbouw ervoor dat water niet verspild wordt? 

• Organisch stof verhogen: Het organisch stofgehalte in de bodem is van cruciaal belang voor de biolandbouw: het houdt de bodem luchtig én vruchtbaar. Door het organisch stofgehalte in de bodem met 1% te verhogen kan de bodem 16.000 liter water per hectare opslaan. Zo helpt bio om het grondwater aan te vullen en om verzilting tegen te gaan.
• Bodem bedekken: Het gebruik van bodembedekkers of groenbedekkers (planten die een vrijliggend stuk bedekken) kan de hoeveelheid water nodig voor irrigatie aanzienlijk verminderen. Bodembedekking verbetert ook de waterinfiltratie in de bodem, zodat die niet snel zal overstromen. Organische mulch (bladeren, houtsnippers, …) op de bodem kan helpen om de verdamping van bodemvocht tegen te gaan en vermindert daardoor de hoeveelheid water die nodig is voor irrigatie. 

• Druppelirrigatie toepassen: Omdat er ook bij droogte altijd water beschikbaar moet zijn in de bodem, kan druppelirrigatie een efficiënte irrigatietechniek zijn: dit is irrigatie via een slang waar druppelsgewijs water uitkomt. Zo springt bio zuinig om met water. Uit een project van het CCBT blijkt dat zelfs één slang per twee gewasrijen kan worden gebruikt, zonder opbrengst- of kwaliteitsverlies [CCBT = Coördinatiecentrum praktijkgericht onderzoek en voorlichting voor de biologische teelt]. 

• Meer koolstof in de grond: Een techniek zoals teeltrotatie maakt meer koolstof in de grond beschikbaar. Koolstofrijke bodems zijn als sponzen die tijdens overstromingen water opnemen en bij droogte weer vrijgeven.  Zo helpt bio om overstromingsrisico’s te verkleinen.
• Robuuste gewassen: Door robuuste gewassen te kiezen die aan de lokale klimaatomstandigheden zijn aangepast, kan de waterbehoefte verminderen. Bioboeren zullen er zeker op letten om gewassen te selecteren die minder water nodig hebben of die beter tegen droogte kunnen.
• Waterkwaliteit verbeteren (1): Met biolandbouw kan er enorm bespaard worden op waterzuiveringskosten: het gebruik van chemisch-synthetische gewasbeschermingsmiddelen is immers niet toegestaan in biolandbouw. Biologische landbouw is niet verantwoordelijk voor overschrijdingen van streefwaarden van concentraties van gewasbeschermingsmiddelen in drinkwater, bodem en oppervlaktewater
• Waterkwaliteit verbeteren (2): In bio is het verboden om kunstmest te gebruiken, en dat komt de waterkwaliteit alleen maar ten goede. Want door uitspoeling van gangbare kunstmest kan er een grote toename zijn aan stoffen als stikstof en fosfaat, die algen overmatig doen groeien. Dit creëert zuurstofarme waters en vermindert de biodiversiteit.

• Biodiversiteit verhogen: Biologische landbouw zorgt voor een grotere biodiversiteit op en rond het veld. Dit heeft op zijn beurt een positief effect bij het onderhouden van gezonde waterecosystemen.

Goed voor duurzaamheid 

Het behoud en beheer van waterbronnen is cruciaal voor de duurzaamheid van biologische landbouw. Gezonde bodems kunnen meer water vasthouden en dit geleidelijk aan de planten beschikbaar stellen. 

Dankzij het verbod op het gebruik van chemisch-synthetische gewasbeschermingsmiddelen is er bij biologische landbouwers veel minder watervervuiling. 

Door aan teeltrotatie en bodembedekking te doen, draagt biolandbouw ten slotte verder bij aan de verbetering van de kwaliteit en de beschikbaarheid van water.