De biologische landbouw in Vlaanderen vertraagt in 2023

Hoewel het aantal biologische landbouwbedrijven in 2023 licht stijgt in Vlaanderen, is het een van de laagste groeipercentages in 15 jaar. Het aantal bioboeren met dierlijke productie daalt, en ook de biologische veestapel krimpt.  

Biologische landbouwbedrijven en areaal

Eind 2023 waren er in Vlaanderen 636 landbouwbedrijven met gecertificeerde biologische productie. Dat is weliswaar een lichte stijging met 1,6% ten opzichte van 2022, maar tegelijk ook een van de laagste groeipercentages in 15 jaar. Biobedrijven maken nu 2,9% uit van het totale aantal landbouwbedrijven in Vlaanderen.

Op het vlak van bioareaal (grond) is er weinig verschil te noteren: net als in de voorbije jaren maakt het bioareaal 1,6% uit van het totale Vlaamse landbouwareaal, goed voor 9.984 hectare. Van die bio-oppervlakte is 87% volledig biologisch, de rest is grond in omschakeling naar bio. Het aandeel grond dat wordt omgeschakeld naar bio loopt terug van 16% in 2022 naar 13% in 2023.

De grootste bioarealen zijn te vinden in West- en Oost-Vlaanderen: samen vertegenwoordigen deze provincies ruim 46% van de totale biologisch oppervlakte in Vlaanderen. Net als in 2022 doen de akkerbouwteelten het goed (+9%); zij nemen nu zo’n 19% in van de Vlaamse bio-oppervlakte. 

Bioveeteelt krimpt

Hoe gaat het met de veetelers? Het aantal biolandbouwers met dierlijke productie daalt voor het tweede jaar op rij: 164 van de 636 Vlaamse biolandbouwers hadden dieren op het bedrijf die onder biocontrole staan, dat zijn er 6% minder dan in 2022. Bij de biologische pluimveehouderij is het aantal bedrijven teruggevallen tot het niveau van 2019. Het aantal biologische rundveehouders gaat licht achteruit, maar de biologische varkens- en schapenhouderijen stabiliseren.

De biologische veestapel in Vlaanderen verminderde in 2023 met 7% tot 654.942 stuks. Het goede nieuws is dan weer dat het aantal bioschapen toeneemt met 18%: in 2023 zijn er een aantal nieuwe biologische schapenhouderijen gestart, en bestaande schapenhouders hebben meer bioschapen.

Andere bedrijven in de bioketen

Ook andere bedrijven doen aan bio: naast de 636 landbouwbedrijven waren er in Vlaanderen nog 1.374 andere bedrijven actief in de bioketen, i.e. bereiding, distributie, opslag, import en export. Binnen die groep komt distributie van bioproducten het vaakst voor, met 1.001 biogecertificeerde ondernemingen. Meer dan de helft van de 1.374 bioketenbedrijven combineert meerdere biologische activiteiten. 

De totale overheidssteun voor de biosector steeg in 2023 tot 7,2 miljoen euro, het hoogste bedrag van de voorbije jaren. De helft van deze overheidsuitgaven werd gebruikt voor de stimulering van de biologische productie, 40% was bestemd om onderzoek en kennisopbouw te steunen. 

Marktaandeel bio stijgt

Hoe staat het met de consument en zijn aankoop van bio? De biobestedingen in Vlaanderen waren in 2023 goed voor 554 miljoen euro, door de inflatie enerzijds en een stijgende aankoopfrequentie anderzijds. Ook de uitgaven aan verse biologische voeding (zuivel, eieren, vlees, vis, gevogelte, vleeswaren, brood, aardappelen, fruit en groenten) stegen naar 275 miljoen euro.

In 2023 was 2,9% van de verkochte voeding in Vlaanderen biologisch. Het marktaandeel van biologische verse voeding doet beter en klokt af op 4,9%.

Opmerkelijk is dat in de periode april-juli 2024 de biobestedingen stegen met 4% tegenover dezelfde periode in 2023. 

Waarom bio kopen? 

Een recente bevraging van het onderzoeksbureau iVox in opdracht van VLAM bij 1.000 respondenten legt de zeven motiverende factors bloot die de Vlaamse consument aanzet om bioproducten te kopen. Vlamingen die minstens één keer per jaar bio kopen, noemen als belangrijkste redenen: 

• gezondheid (door 35% genoemd); 
• smaak en kwaliteit (18%); 
• beschikbaarheid en prijs (16%); 
• milieu en duurzaamheid (14%), 
• lokale en seizoensgebonden producten (7%); 
• zekerheid en vertrouwen (4%); 
• en dierenwelzijn (2%).

Lees meer over de consumptie van bio in Meer dan 1 miljard euro aan biobestedingen in België in 2023.

Bio in Europa

En hoe doet bio het in Europa? In heel Europa is inmiddels 3,7% van het landbouwareaal biologisch, goed voor 18,5 miljoen hectare, of een stijging van bijna 4% ten opzichte van 2021. 

Als je de 27 landen van de Europese Unie samen bekijkt, dan bedraagt het biologisch areaal 10,4%. Koploper is Oostenrijk met 25,5%. In maar liefst tien EU-lidstaten, waaronder ook Estland (23,4%) en Zweden (19,9%) ligt het biologisch areaal boven de 10%.

Meer weten?

Het Biorapport 2023 kun je inkijken op De biologische productie en consumptie in 2023 | Landbouw & Visserij Vlaanderen.  

o § o § o

Interesse in bio? Schrijf je in op onze nieuwsbrief!