De ene is pro, de andere staat er kritisch tegenover. Hoe zit het nu eigenlijk met melk? Levert ze verteringsproblemen op of geeft melk je toch net die gezonde dosis vitaminen? Voedingsdeskundige Inge Coene is duidelijk: “Koemelk en afgeleide producten zoals yoghurt, plattekaas en andere kazen passen prima in een gezonde voeding.”

Melk vormt nog steeds een volwaardig onderdeel van de nieuwe voedingsdriehoek die het Vlaams Instituut Gezond Leven vorig jaar lanceerde. Maar hoe gezond is melk nu? Inge Coene, voedingsdeskundige bij VLAM, geeft ons het antwoord.

De voor- en nadelen van melk

Melk drinken wordt vaak geassocieerd met kinderen. Maar melk biedt voordelen voor jong en oud en bevat heel wat voedingsstoffen. Vooral magere en halfvolle melk leveren veel voedingsstoffen voor relatief weinig energie.

“Melk en afgeleide producten zoals yoghurt, plattekaas en andere kazen maken deel uit van de voedingsdriehoek en dragen dus bij tot een gezonde voeding”, vertelt Coene. “Want melk en melkproducten bevatten van nature veel belangrijke voedingsstoffen, zoals hoogwaardige eiwitten, calcium, kalium, jodium, vitamine B2 en B12.”

“Zoals er mensen zijn die geen aardbeien of noten verdragen, zijn er ook die geen melk verdragen,” gaat Coene verder, “maar dat is in Europa een minderheid. Maar 10 tot 15% van onze bevolking verdraagt weinig of geen lactose. Zij moeten hun zuivelgebruik aanpassen aan hun individuele tolerantiegrens, die per persoon kan verschillen. En 1 tot 3% van de pasgeborenen heeft een koemelkeiwitallergie maar die vermindert meestal vanaf de leeftijd van 2 jaar.”

Kies je best voor volle, halfvolle of magere melk? “Volle melk bevat meer vet en verzadigde vetten. Daarom wordt aangeraden om te kiezen voor halfvolle melk”, licht Coene toe. “Die bevat minder vet maar ongeveer evenveel vitaminen, calcium en eiwitten als volle melk. Voor kinderen tot 4 jaar krijgt volle melk wel de voorkeur.”

Hoeveel melk per dag?

Er wordt algemeen aanbevolen om zo’n 3 melkproducten per dag te nemen. “Je kunt melk ook afwisselen met karnemelk, yoghurt of plattekaas of je kunt melk verwerken in maaltijden (bv. met havermout of in een saus of dressing). Bij voorkeur zonder suiker,” raadt Coene aan. Kies ook bij voorkeur voor halfvolle melkproducten zonder toegevoegde suiker of zoetstoffen en magere kaas.
Jongeren tussen 12 en 18 jaar hebben een hogere calciumbehoefte, daarom wordt voor hen 4 kleine glazen melk aanbevolen. Voor kinderen tot 6 jaar volstaat zo’n 500 ml melk per dag.

Waarom zou je kiezen voor biomelk?

Uit onderzoek (gerapporteerd door het British Journal of Nutrition, 2016) blijkt dat biologische melk specifieke voedingskundige kenmerken heeft. Het gehalte aan verzadigde vetten, vitaminen en mineralen is in alle soorten melk vergelijkbaar. Maar biologische melk bevat ruim de helft meer (goede) omega-3-vetzuren dan conventionele melk. Volgens de onderzoekers is dat verschil te verklaren doordat biologische koeien meer buiten grazen. Hoe meer gras, klaver, luzerne en dergelijke ruwvoeders ze eten, hoe hoger het omega-3-vetzuurgehalte in de melk. (Dit is een belangrijke troef maar de absolute bijdrage per glas melk is wel relatief beperkt.)

Het goede buitenleven

Voor de productie van biologische melk gelden strikte regels bovenop de algemene productievoorschriften voor melk. De biologische koeien krijgen veel tijd om buiten in de wei te grazen. Ze gaan tussen 16 mei en 14 oktober verplicht de wei op. Naast (biologisch) vers gras en klaver krijgen de dieren ook biologisch ruwvoer, dat grotendeels regionaal geteeld wordt volgens de bioprincipes. De rest van het jaar mogen de koeien natuurlijk ook naar buiten, maar vanwege het natte weer in dit land is dat niet verplicht. Volgens het principe van de grondgebondenheid wordt het aantal koeien per hectare strikt beperkt. Wat is grondgebondenheid?

Biokoeien in de stal

De stallen zijn voldoende ruim en het aantal dieren per oppervlakte is beperkt. In de stal krijgt een koe verplicht minstens 6 m² ruimte, en de stal wordt zo ingericht dat het dier zich meer natuurlijk kan gedragen.

Gezondere dieren

Preventief gebruik van antibiotica bij biokoeien is niet toegestaan. Ziektes worden vooral vermeden door de comfortabele leefomgeving van de dieren en hun aangepaste biovoeding. En met succes, want biologische koeien blijken minder vaak ziek en hebben dus minder vaak medicatie nodig. Als er vanwege een bepaalde aandoening toch antibiotica nodig is, moet de boer een dubbele wachttijd in acht nemen voordat hij de melk weer mag verkopen als biologisch.

Kortom...

Ja, melk is goed voor elk want het bevat heel wat goede voedingsstoffen. Daarnaast kan je er zeker van zijn dat biologische melk op een diervriendelijke manier geproduceerd wordt! Biologische melk is dus een heerlijk en puur product.

Lees ook: Hoe ziet het leven van de biokoe eruit?