Waarom bio geen kunstmest gebruikt
Als er één belangrijk principe is in bio, dan is het wel dit: verzorg de bodem goed en hou hem zo levend en vruchtbaar mogelijk. Daarom gebruikt de bioboer organische bemesting zoals dierlijke mest of compost, en geen kunstmest.
Het verhaal van je biogroenten en biofruit start bij een kerngezonde bodem, want daar halen ze al hun voedingsstoffen. De biolandbouwer zal de bodem dan ook uitstekend verzorgen om de bodemvruchtbaarheid jaar in jaar uit op peil te houden. Want die bodem moet voldoende voedingsstoffen bevatten om iedere nieuwe teelt weer te kunnen voeden.
Organische, afbreekbare bemesting
De beste manier voor de bioboer om de bodem vruchtbaar te houden en om de voedingsstoffen in de bodem aan te vullen is om organisch materiaal te gebruiken. De bioboer kan daarbij kiezen uit verschillende opties: dierlijke stalmest (mest vermengd met stro), compost (op basis van plantenresten), groenbemesting en mestkorrels. Dit zijn allemaal natuurlijke producten die volledig afbreekbaar zijn.
Deze organische bemesting voedt niet alleen de plant, maar ook de bodem, waar talloze minuscule organismen het bodemleven gezond houden. Zo blijft de veerkracht van de bodem bewaard en worden de voedingsstoffen aangevuld voor een nieuwe teelt. Met name de stalmest en de compost geven de bodem extra lucht en zorgen voor een betere weerbaarheid tegen ziektes en plagen.
Dankzij zijn hergebruik van dierlijke mest en organische compost maakt de bioboer ook de kringloop op zijn boerderij rond.
Geen kunstmest in bio
En wat met kunstmest? De Europese biowetgeving verbiedt het gebruik van minerale, chemisch-synthetische meststoffen in de biolandbouw. Die voeden namelijk alleen de plant en niet het bodemleven. Kunstmest levert voornamelijk stikstof (N), fosfor (P) en kalium (K) – kortweg NPK. Andere sporenelementen (die o.a. een goede groei functie bevorderen) zijn niet altijd aanwezig. Daardoor neemt de bodemgezondheid op termijn af.
Dankzij de stikstof in kunstmest kunnen gewassen weliswaar sneller groeien, maar net daar schuilt ook een gevaar: als de planten snel groeien, steken ze minder tijd in hun afweer. En dat maakt de planten vatbaarder voor schimmels, bacteriën en schadelijke insecten.
Dierlijke mest
Dierlijke mest is in bio afkomstig van biologisch vee. Bij voorkeur gebruikt de bioboer dierlijke stalmest van zijn eigen bedrijf (als hij vee houdt). De mest mag ook bij andere biobedrijven gehaald worden, met wie de boer samenwerkt.
Een groot voordeel van organische biomest is dat het de bodem voor 100% voedt, waardoor planten er veel voeding uit halen. Organische mest levert naast NPK ook veel sporenelementen, en die helpen de bodemgezondheid vooruit. Een gezonde bodem die organisch bemest wordt kan daardoor gewasplagen en -ziektes helpen vermijden of inperken.
Compost
Compost kan boerderijcompost zijn die de boer zelf maakt, bijvoorbeeld een combinatie van stalmest, grasmaaisel, plantaardig afval en houtachtig materiaal. Soms wordt ook groencompost aangekocht: dat is het eindproduct van de compostering van uitsluitend groenafval uit tuinen, parken, plantsoenen, bermen en natuurgebieden. In deze compost zullen slechts minimale hoeveelheden van in bio niet toegelaten stoffen zitten. Groente-, fruit- en tuincompost (GFT) is niet toegelaten in bio.
Als de compost klaar is voor gebruik, is het een kruimelig materiaal dat de bodemstructuur enorm verbetert. De bodem blijft er los en luchtig door en houdt vocht en voedingsstoffen beter vast, waardoor minder snel droogteproblemen optreden. Compost helpt ook om water door te laten en om bodemerosie te voorkomen, en zorgt voor meer levende organismen in de bodem.
Groenbemesting
Een alternatieve manier om te bemesten is om aan groenbemesting te doen: dit betekent dat de bioboer op een perceel bepaalde planten (uit de vlinderbloemigen-familie) teelt, om ze nadien onder te ploegen of te mulchen (bodem toedekken met een laag plantenresten of bladeren). Dankzij hun wortelknolletjes brengen deze groenbemesters stikstof uit de lucht tot in de bodem. Daardoor verhoogt de hoeveelheid organische stof en het stikstofgehalte in de bodem.
Mestkorrels
Als de bioboer heel gericht specifieke voedingstoffen moet gebruiken, kan hij ook mestkorrels gebruiken. Dat is mest in samengeperste korrels met een exacte nutritionele NPK-samenstelling. Meestal worden deze mestkorrels gemaakt op basis van gecomposteerd organisch materiaal, zoals plantenresten, dierlijke mest en soms voedselafval. Ze bevatten bacteriën en andere micro-organismen dieorganische helpen bij de afbraak van organisch materiaal en het vrijkomen van voedingsstoffen voor planten.
o § o § o
Meer weten?
Alle info over de Europese biowetgeving vind je in het menu Bio en de wet.
Of lees een van deze artikels:
Lees meer over
Ook interessant voor jou
Wist je dat bioboerderijen 30% meer vogels en insecten aantrekken en dat biodieren ook biologisch eten? Vier coole weetjes over bio!
Van 1 tot 7 februari zet VLAM opnieuw witloof in de schijnwerpers met de vijfde Week van het Witloof. Ook biowitloof viert mee!
Wist je dat een bioveehouder minder dieren per hectare houdt? Zo voorkomt hij overbegrazing, het vertrappelen van de bodem, bodemerosie en vervuiling. Want mest is rijk aan stikstof en te veel stikstof belast het milieu.