Artikel van

Hoofdafbeelding van het artikel

Bio en de voordelen van diervriendelijk boeren

Vriendelijk voor dieren

Hecht je belang aan het welzijn van runderen, varkens, geiten of kippen? Dan zijn biovlees en biozuivel het overwegen waard. Binnen de biologische landbouw staat een diervriendelijke aanpak centraal, met aandacht voor een gezond en actief leven en ruimte voor natuurlijk gedrag.

Dierenwelzijn: een natuurlijk leven voor biodieren 

In bio staat zorg voor dierenwelzijn centraal. Op een bioboerderij worden dieren goed verzorgd: ze krijgen gezond, biologisch voeder, bij voorkeur lokaal geteeld. Alle dieren krijgen de ruimte om vrij te bewegen, zowel binnen als buiten. Meestal leven biodieren ook langer dan in niet-bio, met meer tijd bij hun moeder. 

Infografiek diervriendelijk_ok.png
Diervriendelijk boeren: vijf belangrijke principes in bio - (c) VLAM  

Meer ruimte binnen én buiten = meer welzijn

Biodieren leven gemiddeld langer en krijgen dus meer tijd om te groeien. Daarom is hun behuizing extra belangrijk. De Europese biowetgeving schrijft strikte regels voor over de leefruimtes van dieren, van runderen tot konijnen. De minimale leefoppervlakte binnen en buiten is per diersoort vastgelegd en garandeert voldoende comfort en natuurlijk gedrag. 

Binnen: comfort en natuurlijk gedrag

In de stal is er voldoende ruimte voor de dieren om te liggen, te draaien, zich te verzorgen en te bewegen. De stalvloer bestaat minstens voor de helft uit een dichte, vlakke vloer, en daarnaast is er een rooster of een lattenconstructie om de mest op te vangen. De vlakke helft is bedekt met stro zodat de dieren een schone en droge lig- of rustruimte hebben waar ze comfortabel kunnen liggen en snuffelen. Bij de varkens en geiten zorgt het zachte stro voor gezondere poten. 

Varkens en kalveren krijgen meer ruimte naarmate ze groeien – zo heeft een volwassen biorund of -koe minstens 6 m² stalruimte. Dit reduceert stress en versterkt de weerstand. Niet-biovee heeft in de stal vaak minder ruimte ter beschikking. 

Geiten (18)C.jpg
De geiten van het Goerenhof zitten gezellig samen in het stro - (c) VLAM, PDL

Buiten: frisse lucht, meer rust

Biolandbouw heeft als speerpunt dat biodieren altijd naar buiten moeten kunnen als het weer en hun gezondheid het toelaten. De dieren genieten van frisse lucht, beweging en de vrijheid om te grazen, wroeten of scharrelen. Dat creëert opmerkelijk meer rust en vermindert de onderlinge agressie. 

Varkens zijn rustiger en bijten niet in elkaars staarten. Ook kippen gaan graag naar buiten, als bosvogels vinden ze begroeiing heel fijn: dat geeft beschutting tegen zon, regen en roofdieren. Dankzij meer ruimte hebben ze minder schade aan hun verenkleed door verenpikken. 

Biokippen houden wel van begroeiing en beschutte plekjes buiten
Biokippen in de buitenloop - (c) VLAM, 123rf 

Biologisch voeder: gezond eten voor biodieren

Biologische dieren eten 100% biologisch voeder. Biorunderen krijgen naast vers gras biologisch ruwvoeder (gras-klaver) en krachtvoeder, dat geteeld wordt zonder ggo’s, chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen of kunstmest. Ten minste 70% van het ruwvoeder moet de bioveeteler zelf telen of, als dat niet haalbaar is, bij een biobedrijf uit de regio aankopen. Dit vermindert transport en CO₂-uitstoot.  

Landvmh voederteelt.jpg
Deze bioveeboer toont zijn eiwitrijke veldbonen, goed voor de melkkoeien - (c) VLAM, PDL 

Biovarkens eten varkens vooral granen, aangevuld met ruwvoeder zoals gras-klaver of luzerne. Biokippen eten voornamelijk graan, zaden en soja. Ten minste 30% hiervan moet de veehouder zelf telen of anders aankopen in zijn regio.

Voortplanting: tijd om te groeien

Biozeugen krijgen een comfortabele ruimte om hun biggen te zogen -- (c) VLAM, P. De Laet
De moederdieren en hun biggen krijgen in bio voldoende ruimte om te liggen en te zogen - (c) BioForum, PDL

In bio kunnen de moederdieren natuurlijk bevallen, de dieren krijgen tijd om te groeien, en jonge dieren kunnen langer bij hun moeder drinken. 
Biologische koeien worden in principe op de natuurlijke manier bevrucht (of via kunstmatige inseminatie, zonder hormonen). De robuuste koeien zijn relatief slank waardoor ze vlot kunnen bevallen. 

De moederdieren mogen rustig groeien: ze krijgen hun eerste kalfje pas als ze 2,5 à 3 jaar oud zijn. Deze koeien hebben meestal geen keizersnede nodig om hun kalfje op de wereld te zetten - vaak doen ze dat alleen in de wei. Het voordeel is dat dit ook geen bijhorende antibiotica of pijnstilling betekent.

Keizersneden zijn dan ook eerder zeldzaam in bio, het gebeurt bij minder dan 20% van de moederkoeien tegenover 90% in conventionele veeteelt. De biokalfjes mogen lang bij hun moeder blijven en krijgen na de geboorte ten minste drie maanden moedermelk.

Ook biobiggen krijgen minstens 40 dagen de tijd om bij hun moeder te drinken. Daarna zijn ze voldoende in staat om met plantaardig voer te beginnen.

Biokippen worden doorgaans geboren als gewone kuikentjes op een gespecialiseerd bedrijf waar eieren kunstmatig worden uitgebroed. De kuikens worden vervolgens op biologische wijze verder opgekweekt. 

Nog een cool weetje: een biovleeskip leeft bijna dubbel zo lang als een niet-biologische kip: het duurt minstens 81 dagen (i.p.v. 42 dagen) voor ze haar slachtgewicht bereikt. 

Gezondheid: preventie boven behandeling 

Wat gezondheid betreft, zetten bioboeren sterk in op ziektepreventie: ze houden hun dieren zo sterk en gezond mogelijk. Alles begint bij de selectie van sterke rassen en foklijnen. Robuuste rassen hebben een steviger beendergestel en minder last van infectieziektes. Ze kunnen bovendien op een natuurlijke manier bevallen. 

Omdat bioboeren kruidenrijk grasland inzaaien, bieden ze heel wat mineralen en vitaminen aan hun dieren. Zo zorgen ze voor een natuurlijk evenwichtige, biologische voeding voor de dieren. 

Hierford (94b).jpg
Achter de koeien zie je een kruidenrijk veldje - (c) VLAM, PDL  

Biodieren hebben meer ruimte ter beschikking en kunnen zich dus meer, vrijer en natuurlijker bewegen. Allemaal factoren die hun gezondheid positief beïnvloeden!

o § o § o

Lees ook: Hoe bewaakt een bioboer de gezondheid van zijn dieren?
 

Lees meer over

Ook interessant voor jou

Hoofdafbeelding van het gerelateerde artikel
Waarom is bio elke euro waard? De feiten op een rij

In de winkel betaal je soms meer voor bioproducten dan voor niet-bio producten. Waaraan ligt dat juist, en waarom is bio elke euro waard?

Hoofdafbeelding van het gerelateerde artikel
Leer bio beter kennen in drie weetjes

Heb jij bio al onder de knie of wil je bio nog wat beter begrijpen? Ontdek waarom bio de biodiversiteit op het veld verhoogt, inzet op robuuste rassen en een boon heeft voor de korte keten.

Hoofdafbeelding van het gerelateerde artikel
Ontdek wat een brood bio maakt

Brood, veggieburgers, charcuterie, kant-en-klare maaltijden – je vindt het allemaal in bio. Bestaan er net als voor de biolandbouw ook specifieke regels voor dit soort bioproducten?