Vitaetom: een inkijkje in de biologische tomatenteelt

"Bio heeft mijn leven veranderd: ik ben nu gelukkiger omdat ik weer met de natuur werk," zegt Koen Van Hauteghem van biologisch glasteeltbedrijf Vitaetom. Tomaten zitten in zijn DNA. Zijn nieuwste aanwinst is de Ruby Red-tomaat. Maar hoe teel je eigenlijk biotomaten?  

Laureaat BioVLAM

De imposante serres (20.000 m²) van Vitaetom staan boordevol tomatenplanten, komkommers en paprika’s die reikhalzend naar de hemel groeien. “In onze serre staan het hele jaar rond groenten. We krijgen de plantjes aangeleverd begin januari, en planten ze dan in," vertelt zaakvoerder Koen Van Hauteghem. "De komkommers kunnen we al oogsten in maart, en dat loopt tot begin oktober. Paprika hebben we tot begin november en tomaten tot ergens half november.”

Sinds wanneer is het bedrijf biologisch? “In 2017 hebben we voor het eerst biologisch geplant. Als teler zit je dan opnieuw met je handen in de grond, je ruikt opnieuw de geuren van de volle grond in de serre. Het heeft mijn leven veranderd: ik ben nu gelukkiger omdat ik weer met de natuur werk. Dat is het grote verschil: dat je de natuur weer ruikt, voelt en proeft.”

Vitaetom won dit jaar de BioVLAM, de prijs voor de innovatieve bio-ondernemer. Het bovenstaande filmpje over zijn bedrijf maakt deel uit van de prijs. 

Wat motiveerde hem om zijn kandidatuur in te sturen? “We waren ervan overtuigd dat onze biologische Ruby Red-tomaat een potentiële winnaar was. Het is een mooie pruimtrostomaat, die ongelooflijk lekker van smaak is. Het grote voordeel van deze tomaat is dat hij lang bewaard kan worden in de winkel, zodat er minder verspilling is. We vinden het fantastisch dat we deze prijs gewonnen hebben!”

Telen zonder handleiding

Toen Van Hauteghem deze tomaat als eerste teler biologisch ging telen, kreeg hij er geen handleiding bij. Niemand had immers ooit eerder de Ruby Reds biologisch geteeld. “Een niet-bio teeltwijze kan je niet zomaar copy-pasten naar bio,” zegt hij. Gelukkig heeft hij de nodige ervaring met biogroenten. 

Met het eerste jaar van de Ruby Red-tomaten achter de rug heeft hij al veel bijgeleerd over de juiste aanpak. Bijvoorbeeld dat de plantafstand beter kan: “We moeten de tomatenplanten iets ruimer zetten zodat ze meer kracht hebben en mooiere trossen geven.” Ruby Red blijkt ook heel gevoelig te zijn voor de watergift. 

De bemesting van de bodem vraagt eveneens aandacht, want in de bioserre wordt wel degelijk in de volle grond geteeld. Het plantafval mag tussen de rijen blijven liggen – dit composteert en gaat als extra meststof de grond in. 

Alles met de hand 

“Ruby Red is echt een super product. Deze tomaat heeft geweldig veel smaak en is goed te bewaren. We hopen de consument ervan te overtuigen hoe lekker biotomaten wel kunnen zijn!”

Het oogsten van de Ruby Reds is nog een vak apart, dat nemen Koen en zijn zus Annelies voor hun rekening. “De tomatenteelt is sowieso heel intensief omdat alles met de hand gebeurd: elke tomaat wordt met de hand geplukt en gesorteerd. We hebben personeel om te helpen, ook mensen uit een asielcentrum hier in de buurt. De Ruby Red-tomaten oogsten Annelies en ikzelf omdat die tomaten nog nieuw zijn en als tros geoogst worden.”

Lees hier meer over het biologische Ruby Red-verhaal. 

Hoe teel je biogroenten onder glas?

Koen Van Hauteghem vertelt: “Naast de tomaten telen we ook aubergines en paprika. Elke variëteit vraagt een andere aanpak. Sommige soorten vragen meer ruimte per plant dan andere. Het is soms ingewikkeld, maar onze ervaring helpt!”

Wat gebeurt er na de laatste oogst? “Dan ruimen we alle planten en beginnen we aan de teeltwissel: waar nu de tomaten staan komen volgend jaar de paprika’s. Het is belangrijk om voor de teeltwissel de bodem goed te verzorgen. We voeren compost en natuurlijke meststoffen in de grond, en gaan frezen om onkruid te verwijderen en de grond los en luchtig te maken. Zo maken we de bodem klaar voor een nieuwe teelt.”

Wormen welkom

“Vervolgens zaaien we groenbemesters in, bijvoorbeeld gele mosterd en rode klaver. Die planten verhogen de organische stof en het stikstofgehalte in de bodem, en helpen om de bodemstructuur te verbeteren. Ook voegen we wormen aan de bodem toe: die zorgen voor een luchtigere grond.” 

De vitaliteit en vruchtbaarheid van de bodem is van enorm belang in bio. Zus Annelies Van Hauteghem volgt een cursus en luistert naar podcasts om de werking van de bodem beter te begrijpen: “We kunnen nog veel bijleren! Blijkbaar heeft de slijmlaag van de wormen ook een effect op de schimmels in de bodem. De bodem is ongelooflijk complex, maar ik vind het fascinerend!”

Duurzame verpakking

Duurzaamheid is belangrijk voor Vitaetom: volgend jaar gaat het bedrijf stoppen met plastic en kartonnen verpakking om over te stappen op stroverpakking. Van Hauteghem legt uit: “We willen af van het plastic. Gelukkig hebben we bakjes gevonden uit geperst stro: ze zijn volledig afbreekbaar, je kunt ze gewoon laten composteren.” Een mooi en duurzaam idee van een bedrijf dat zichzelf blijft vernieuwen.