Verwerkte producten

Kan een quiche, een blikje tomatenpuree of een taart ook biologisch zijn? Ja, natuurlijk! Bijzonder is dat deze verwerkte producten amper toevoegingen bevatten, want de pure smaak en voedingswaarden staan in bio centraal.  

Biologische verwerkte producten worden zo puur en authentiek mogelijk geproduceerd. Niet te verwonderen dus dat ze zo weinig mogelijk toevoegingen bevatten. Bewaarmiddelen, smaakversterkers, kunstmatige aroma's of kleurstoffen zal je zelfs met een vergrootglas niet vinden in bioproducten. Natuurlijke aroma's dan weer wel.  

95% biologisch  

Waaraan moet een biologisch verwerkt product precies voldoen? De Europese biowetgeving stelt duidelijk dat er maar een beperkt aantal additieven, hulpstoffen en technieken mogen worden gebruikt.  

Een eerste belangrijke regel voor verwerkte bioproducten is dat minstens 95% van de landbouwingrediënten in het product biologisch gecertificeerd moet zijn. Met andere woorden: een verwerkt product krijgt pas het label 'biologisch’ als minstens 95% van de landbouwingrediënten biologisch is. In de praktijk is dit bijna altijd meer! Water en zout zijn altijd toegelaten, die zijn niet afkomstig uit de landbouw.  

De overige 5% is bedoeld voor een zeer beperkt aantal ingrediënten die moeilijk in bio te vinden zijn, zoals bepaalde algen of gelatine (er staan slecht zeven producten op deze lijst!). De biowetgeving laat toe dat deze ingrediënten niet-biologisch zijn, anders zou het niet mogelijk zijn om die producten te maken.

Additieven van natuurlijke oorsprong

In bio zijn alleen additieven van natuurlijke oorsprong toegelaten; synthetische additieven (bv. kleurstoffen) of artificiële smaakversterkers zijn niet toegelaten. De toegelaten additieven – beter bekend als de E-nummers – zijn in bio beperkt. Citroenzuur is bijvoorbeeld toegelaten in bio, maar enzymen die bruinkleuring tegengaan niet.  

Bio gebruikt wel een (beperkt) aantal natuurlijke aroma’s waarvan de smaak voor minstens 95% afkomstig is van het basisproduct, zoals een ‘natuurlijk citroenaroma’. Deze natuurlijke aroma's hoeven niet per se van biologische oorsprong te zijn (er is vaak te weinig vraag naar om deze soms complexe processen op kleine schaal met biologische ingrediënten toe te passen).  

Alle in bio toegelaten additieven staan in een ‘positieve lijst’, i.e. een duidelijke opsomming van wat toegelaten is. Voor elk additief bepaalt de biowetgeving de voorwaarden voor gebruik: in welk product mag het gebruikt worden en in welke hoeveelheid. 

Hulpstoffen

Om kaas te maken, heeft de kaasmaker citroenzuur of melkzuur nodig om het pekelbad van kaas de juiste zuurtegraad te geven. Het melkzuur is dus een hulpstof. Andere hulpstoffen zijn bijvoorbeeld rijstmeel, talk of gelatine. Slechts een beperkt aantal hulpstoffen voor bioverwerking is toegelaten, en ook hier bepaalt de biowetgeving bij welke producten ze toegelaten zijn.  

Technieken

Als je weet dat bio focust op biologische, mechanische en natuurlijke methodes om voedsel te bereiden, dan is het logisch dat niet alle bestaande technieken in bio zijn toegelaten. Zo wordt doorstraling - bestraling met röntgen- of gammastralen - gebruikt om eten langer houdbaar te maken. Maar deze techniek is niet toegelaten in bio, omdat bio een zo natuurlijk mogelijk eindproduct beoogt.  

Ook nanotechnologie is verboden. Bij nanotechnologie worden nanodeeltjes (kleiner dan 100 nanometer in doorsnee, ofwel 50.000 keer dunner dan een haar) verwerkt in voedingswaren als koekjes, snoepjes en ijsjes. Deze piepkleine nanodeeltjes beïnvloeden kleur, geur, vloeibaarheid of textuur van producten. In bio geldt hier een verbod op, dat strikt wordt gecontroleerd.

Gescheiden

Tot slot moeten verwerkte bioproducten altijd geproduceerd worden in een aparte productiestroom. Als een bedrijf zowel biologische als niet-biologische producten maakt, moeten de biologische producten altijd strikt gescheiden blijven van de gangbare producten, zowel bij de bereiding als bij de opslag van grondstoffen en producten. Dit om vermenging of verwisseling te voorkomen.

Bio en niet-bio ingrediënten mogen bovendien niet in één en hetzelfde product voorkomen. Een product mag bijvoorbeeld geen biologische én niet-biologische rozijnen bevatten.

o § o § o

Ook interessant om te lezen: de Biofiche over verwerkte groenten