Artikel van
Het succesverhaal van Den Boogerd, winnaar van de BioVLAM
Maarten Gelders van hoogstamboomgaard Den Boogerd, winnaar van de BioVLAM 2025, teelt traditionele fruitsoorten en doet dat op een economisch rendabele manier. Bij de boomgaarden die hij beheert stappen de eigenaars graag mee in het bioverhaal: “Voor ons moet het bioverhaal kloppen.”
“Het was een uit de hand gelopen hobbyproject van mijn vader”, zegt Maarten Gelder glimlachend over de start van Den Boogerd. Van een klein project is het inmiddels een goeddraaiend bedrijf geworden. Dit biologisch fruitteeltbedrijf richt zich bijna volledig op de teelt van biologische hoogstamboomgaarden. En dat is vrij uniek, want het totale areaal aan hoogstam in Vlaanderen is jammer genoeg flink aan het verminderen.
Bijzonder is dat ze bij Den Boogerd niet alleen hun eigen boomgaarden verzorgen, maar dat ze ook boomgaarden van externe eigenaars beheren. Daar zorgen ze voor nieuwe aanplant, het snoeien en het oogsten van het fruit. Dit innovatieve bedrijf won in 2025 de BioVLAM, de prijs voor innovatie en duurzaamheid in de biolandbouw.
Stap mee in de boomgaard met Maarten:
Beter voor de risicospreiding
In het totaal beheert Den Boogerd 33 hectare aan hoogstamfruitbomen, of maar liefst 40 boomgaarden, inclusief hun eigen percelen. Er zitten grotere percelen tussen, van 4 ha of 7 ha, maar ook kleine, meer versnipperde oppervlaktes.
Is dat een voor- of een nadeel? Qua risicospreiding is het volgens Maarten een pluspunt: "Bij nachtvorst is de kans klein dat die vorst overal toeslaat. Bomen op zanderige stukken en op zuidhellingen zijn minder vatbaar voor vorst. De pruimen staan op zonnige stukken, dat is goed voor de vruchtzetting en afrijping, zo krijg je een goeie kwaliteit. Onze late appels staan op koelere stukken, die bloeien en rijpen ook later. Allemaal manieren om het risico te spreiden.”
Met de hand geplukt
Welk fruit is er bij Den Boogerd te vinden? Maarten somt op: “We telen pruimen, appelen, peren, een beetje klein fruit, wat kersen, en walnoten, kastanjes en hazelnoten. Onze focus ligt op de oudere variëteiten van hoogstamfruit. Gerenommeerde restaurants komen bij ons aankloppen als ze een specifieke appel voor een bepaald dessert zoeken! Ons fruit vult het hele seizoen: we beginnen met de bessen en kersen in juni en eindigen met de appels en noten in oktober, november.”
Het is volop herfst dus in de appelboomgaard wordt af en aan gelopen met volle plukzakken. Maarten licht toe: “Het plukken gebeurt nu nog manueel met ladders, maar dat kan zeker nog efficiënter, we denken aan een kleine, wendbare stelling. We plukken niet alles, wel tot 2,5 m hoog, en enkel wat het mooist gekleurd is aan de buitenkant van de kruin. De rest wordt eraf afgeschud en verzameld voor sap.”
Economisch rendabel
Levert Den Boogerd genoeg op om van te leven? Maarten knikt bevestigend: “De economische rendabiliteit van ons bedrijf is voor mij heel belangrijk. Het bedrijf moet goed draaien, moet rendabel zijn -- we zijn een jong gezin met jonge kinderen. En dat lukt momenteel goed, zowel met de kweek van de schapen als met alle producten die wij vermarkten.”
Bomen biologisch beheren
Andermans boomgaarden beheren, hoe pak je dat aan? Over naar Maarten: “Als de vraag komt, dan sluiten we een beheersovereenkomst af voor vijf jaar. Dat is deels met particuliere eigenaren, deels met overheden. Onze voorwaarde is dat we de boomgaard op biologische wijze kunnen beheren. De eigenaars gaan graag mee in ons bioverhaal, hoewel we ze soms wat moeten bijspijkeren over de biologische aanpak. Soms planten we nieuwe bomen aan als de conditie van de oude bomen echt te slecht is, soms komt er een haag bij, soms brengen we de schapen over om te grazen. We hebben er zo'n 150, ze zijn onontbeerlijk voor het grazen rond de bomen en goed voor de biodiversiteit in het gras. Voor ons moet het bioverhaal kloppen.”
Alles is bruikbaar
De overstap naar bio was Maartens initiatief: ”We hoefden eigenlijk niet zo veel aan te passen, we gebruikten bijvoorbeeld sowieso amper gewasbescherming. Ik vind het belangrijk dat bio gecontroleerd wordt, dat er wordt nagekeken of het klopt wat je aan het doen bent. Je biolabel toont dat je je aan de voorwaarden houdt.”
Moet een biofruitteler vaak ingrijpen tegen plagen en ziektes? Bij Den Boogerd gebeurt dat weinig: “Zolang we geen duidelijke schade zien door vraat, plagen of schimmeldruk, gaan we niet ingrijpen. Hoogstammen zijn dan ook erg sterke bomen!”
Als bepaalde fruitvariëteiten toch schurft of stip (bruine vlekjes) krijgen, dan zijn ze niet meer bruikbaar voor de verkoop, maar wel nog om er sap of stroop van te maken. Den Boogerd produceerde in 2024 maar liefst 70.000 liter sap en 500 kg stroop - de verwerking wordt uitbesteed.
“We bekijken steeds hoe we onze reststromen verder kunnen valoriseren. Van de walnoten die te klein zijn om te verkopen, laten we olie persen. Er gaat hier niets verloren!”, lacht Maarten.
Biodiversiteit
Is biodiversiteit ook in een boomgaard een belangrijke troef? “Absoluut. Dankzij biodiversiteit klopt het verhaal. Een goed voorbeeld zijn onze houtkanten: daar staat ook kweepeer, mispel, hazelaar en kornoelje tussen. Die bieden een overwinteringsplaats én een foerageerplek voor een hoop nuttige insecten. Op het moment dat de plaaginsecten in de fruitbomen toenemen, is die nuttige populatie al aanwezig.”
“We plaatsen ook insectenhotels, nestkasten en schuilplaatsen voor kleine roofdieren. Om voldoende bijen te hebben voor de bestuiving, werken we samen met imkers. En de variatie in grassen, bloemen en kruiden in onze boomgaarden creëren een natuurlijk evenwicht tussen plaagsoorten en hun predatoren.”
Plannen voor de toekomst
Hoe ziet de toekomst eruit voor dit bedrijf? Maarten heeft zijn antwoord klaar: “We zitten nu op een kantelpunt: onze bomen staan er. De meeste bomen zal ik nooit moeten vervangen, die blijven de komende 60 jaar fruit leveren. Dus onze productie zal enorm toenemen. De vraag is dan: gaan we groeien in oppervlakte en blijven inzetten op fruit en sap en stroop? Of gaan we ons aanbod verbreden, bijvoorbeeld met een mobiele kippenstal of een paar varkens bij de notenbomen? Of gaan we eerder het klein fruit en de groenten uitbreiden? Daar gaan we de komende maanden een antwoord op zoeken!”
o § o § o
Lees ook:
Lees meer over
Ook interessant voor jou
Wist je dat bioboerderijen 30% meer vogels en insecten aantrekken en dat biodieren ook biologisch eten? Vier coole weetjes over bio!
Heb jij bio al onder de knie of wil je bio nog wat beter begrijpen? Ontdek waarom bio de biodiversiteit op het veld verhoogt, inzet op robuuste rassen en een boon heeft voor de korte keten.
Op hoogstamboomgaard Den Boogerd teelt Maarten Gelders traditionele biologische fruitsoorten op een economisch rendabele manier. Bij de boomgaarden die hij beheert stappen de eigenaars graag mee in het bioverhaal: “Voor ons moet het bioverhaal kloppen.”